Deri Cüzdan Bakımı: Ne Yapmalı, Ne Yapmamalı?
DERİ CÜZDAN BAKIMI: GERÇEKTEN GEREKLİ Mİ?
İyi bir deri cüzdana nasıl bir bakım kremi uygulamak gerekir?
Deri bakımından bahseden içeriklerin büyük bölümünde bakım kreminden bahsedilir, fakat nedense ne sıklıkta kullanılacağı pek yazmaz. Kullanılan bir deri ürünün maruz kaldığı dış koşullar sebebiyle bakıma ihtiyaç duyacağı doğrudur, ama iyi bir cüzdanın bakım ihtiyacı, açık havada tüm mevsimsel dış etkilere maruz kalan bir deri çantayla hele de bir botla aynı değildir.
Bu nedenle normal bir cüzdan kullanımında öncelik, deriye sürekli yeni ürünler uygulamak değil; deriyi temiz tutmak ve durumunu gözlemlemektir. Gözlemleyeceğiniz bulgular, genelde aşınma emareleri veya kuru bir yüzeydir.
Peki deri cüzdan neden kolay kolay kurumaz?
Vejetal tabaklanmış deri, üretim sürecinin sonunda esnekliğini ve kullanım özelliklerini kazanması için vejetal Crazy ve Pueblo derilerde olduğu gibi yağ ve benzeri maddelerle işlenebilir. Bu maddeler derinin fiziksel özelliklerinin önemli bir parçasıdır.
Ayrıca kullanılan derinin kalitesi, tabaklama yöntemi, kalınlığı ve yüzey finisajı da kullanım ömrünü etkiler.
Bu nedenle kaliteli bir full-grain deri cüzdan, normal günlük kullanımda uzun süre boyunca belirgin bir bakım ihtiyacı göstermeyebilir.
Bunun yanı sıra elde kullanılan bir cüzdan, sizin derinizin doğal yağlarını da emer ve sık dokunduğunuz yerlerin daha koyu bir patina oluşturduğunu gözlemleyebilirsiniz. Deri böylece kendini besler.
Cüzdanınız ne zaman bakıma ihtiyaç duyabilir?
Bir deri cüzdanın bakımını takvime bağlayıp yılda iki kez veya üç ayda bir diye belirli bir bakım periyodu oluşturmak mümkün değildir.
Yüzey hâlâ canlı ve esnek görünüyorsa, dokunduğunuzda kuruluk veya sertleşme hissedilmiyorsa ve deride ince kuruma çatlakları oluşmuyorsa ekstra bakım ürünü kullanmak gerekmeyebilir.
Özellikle yersiz kullanımlar derinin dokusunu bozabilir; olması gerekenden daha yumuşak hâle getirebilir, rengini koyulaştırabilir veya yüzeyde istenmeyen bir tabaka oluşturabilir ve doğal oluşan patinasını bozabilir.
Peki günlük temizlik?
Burada temizlik aslında gereken en önemli bakımdır.
Deri yüzeyinde biriken toz ve kir, kullanım sırasında yüzeye aşındırıcı etki gösterebilir. Bu nedenle yüzeyi temiz tutmak, çoğu günlük deri ürününde yapılabilecek en basit ve en güvenli bakım yöntemlerinden biridir. Bunun için benim ilk önerim, at kılı veya benzeri yumuşak uçlu bir fırçayla nazikçe fırçalamaktır.
Bir cüzdanı ne sıklıkta fırçalamanız gerektiği ise tamamen kullanıma bağlıdır.
Bunun yanı sıra sıvı lekeler en çok dikkat etmeniz gereken unsurdur. Fırçayla temizleyemezsiniz. Derinin yüzeyindeki yağ ve finisaj sıvının ilk temasını bir ölçüde sınırlar; bu nedenle sıvı yüzeydeyken mümkün olduğunca hızlı şekilde alınmalıdır. Eğer leke verecek bir sıvıysa hafif nemli bir bezle dokunarak silinmeli, yaydırma yapılmamalıdır.
Bol miktarda sıvıya maruz kalındığında ise su derinin içine nüfuz edebilir. Islanan deri şişebilir ve kururken yeniden büzüşebilir; bu nedenle fazla suyu mümkün olduğunca hızlı biçimde almak önemlidir.
Bunun için derinin ıslanan bölümüne pamuklu bez, kağıt havlu veya mikrofiber bezle tampon yaparak fazla su alınmalı, sonrasında ıslanan bölümün tamamen doğal şekilde kuruması beklenmelidir. Derinin durumuna göre gerçekten bakım ihtiyacı oluşmuşsa, o zaman balmumu temelli bir bakım kremi çok hafif biçimde değerlendirilebilir. Alternatif olarak, özellikle crazy deride, el ile hafifçe ovuşturmak da yüzeyin doğal finisajının daha dengeli görünmesine yardımcı olabilir.
Fırçalamak neden önemli?
Yumuşak kıllı bir fırça, yüzeydeki tozu ve gevşek kirleri uzaklaştırmak için yeterlidir.
Özellikle yüzeyi yağlı veya mumlu olan deri türlerinde fırçalama aynı zamanda yüzeyin daha düzenli ve parlak görünmesine yardımcı olabilir (bufflamak).
Burada amaç deriyi ovalayarak “bakım yapmak” değil, yüzeyde biriken kir ve partikülleri uzaklaştırmaktır.
Bu nedenle sert kıllı veya aşındırıcı fırçalar yerine deri yüzeyine zarar vermeyecek yumuşak bir fırça tercih edilmelidir.
Vizon yağı veya bakım kremi hiç mi kullanılmaz?
Teorik olarak cüzdan için gerek yoktur. Ama her kullanım ayrı değildir. Siz cüzdana bir şey olmaz deyip bir sene güneş ışığına maruz kalacak yerde kenarda bırakırsanız, bakıma çok ihtiyacı olabilir.
Yağ ve dressing türü ürünler özellikle gerçekten kurumuş, sertleşmiş veya esnekliğini kaybetmiş bazı deri ürünlerinde kullanılabilir. Ancak böyle bir uygulamanın derinin mevcut durumu değerlendirilmeden rutin olarak yapılmaması gerekiyor ve kesinlikle önce küçük, görünmeyen bir bölgede test edilmesi gerekir.
Bu konu özellikle açık renkli veya el boyaması derilerde çok önemlidir. Yağ bazlı ürünler rengin koyulaşmasına veya yüzey dokusunun değişmesine neden olabilir.
Bu nedenle bir Balthazar Workshop ürününde bakım ihtiyacı oluştuğunda, kullanılan deri ve mevcut finisaj dikkate alınmalıdır.
Cüzdan ile bot aynı şekilde bakım görmez
Bir deri bot; yağmur, çamur, güneş, toz, ter, sürekli bükülme ve dış ortam koşullarıyla karşılaşır.
Bir cüzdan ise çoğu zaman günün büyük bölümünü cepte veya çantada geçirir. Orada değilse bile güvende olduğu eldedir.
Bu nedenle iki ürüne sırf ikisi de aynı çeşit deri olsa bile aynı bakım prosedürünü uygulamamak gerekir.
Aynı durum deri çanta, deri ceket ve diğer deri ürünleri için de geçerlidir. Kullanım koşulları değiştikçe bakım ihtiyacı da değişir. Örnek olarak vejetal Crazy deri cüzdanınızı belki 4 ayda bir fırçalamanız gerekirken, deri botunuzu her kullanımdan sonra fırçalamanız tavsiye edilir.
Asıl dikkat edilmesi gereken şey: dış koşullar
Deri ürünler için doğrudan ısı, yoğun güneş ve aşırı hava kuruluğu istenmeyen koşullardır. Bu tip kuru ortamlar deri üzerinde kırılganlaşma yaratabileceği gibi sıcaklık da bozulmasını hızlandırabilir.
Bu nedenle ıslanan bir cüzdanı kaloriferin üzerine koymak, uzun süre doğrudan güneşte bırakmak veya çok sıcak bir ortamda bekletmek, öncelikle kaçınılması gereken durumlardır.
Peki Patina?
Vejetal derinin zamanla koyulaşması, parlaması ve kullanım izleri kazanması doğal patinasının bir parçasıdır.
İyi bir deri ürünün amacı sonsuza kadar yeni görünmek değildir.
İyi bir deri ürün, kullanıldıkça karakter kazanabilmelidir.
Benim el emeği ürünlerim için tavsiye ettiğim yaklaşımım
Temiz tutun.
Doğrudan ısıdan ve uzun süreli güneşten uzak tutun.
Yağ veya krem uygulamayın. Büyük ihtimalle ömrünüz boyunca gerek olmayacak. Ama cüzdan ekstrem durumlara maruz kalırsa değerlendirin.
Derinin durumunu gözlemleyin. Siz farkında olmadan yaşadığınız iklim koşulları deriyi tahmin ettiğimizden daha çabuk kurutup çatlatabilir.
Gerçekten kuruma veya sertleşme belirtileri oluştuğunda ise bakım kremini önce test ettikten sonra, çok ince bir tabaka hâlinde kenardan kenara yaydıracak şekilde uygulayın ve kesinlikle doğrudan derinin üzerine uygulamayın. Önce bir beze yedirin ve onun yardımıyla hafifçe uygulayın. Deriye ilk değdiği noktada neredeyse istisnasız koyu bir iz bırakacaktır.
Bazen en iyi bakım, deriyi kendi hâline bırakmaktır.